वाहतुकीचे नियम मोडणाऱ्या वाहनचालकांवर आता CCTV Camera आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने अधिक प्रभावीपणे कारवाई केली जाते. त्यामुळे ट्रॅफिक सिग्नल तोडणे, हेल्मेटशिवाय वाहन चालवणे, सीटबेल्ट न लावणे किंवा नो पार्किंगमध्ये वाहन उभे करणे अशा नियमभंगाच्या घटनांवर लगेच E-Challan जारी केला जातो. काही मिनिटांतच मोबाईलवर चालानचा SMS येतो आणि दंडाची माहिती मिळते.
मात्र मित्रांनो, प्रत्येक वेळी आलेले ई-चालान योग्यच असेल असे नाही. अनेक वेळा तांत्रिक त्रुटी, चुकीचा वाहन क्रमांक किंवा कॅमेऱ्याच्या चुकीच्या रेकॉर्डिंगमुळे निरपराध वाहनधारकांनाही दंडाचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत घाईघाईने दंड भरू नका. सरकारने चुकीचे ई-चालान रद्द करण्यासाठी अधिकृत Online तक्रार प्रक्रिया उपलब्ध करून दिली आहे.
चुकीचे E-Challan येण्याची कारणे कोणती?
ई-चालान प्रणाली पूर्णपणे तंत्रज्ञानावर आधारित असल्यामुळे काही वेळा चुका होण्याची शक्यता असते. खालील कारणांमुळे चुकीचे चालान येऊ शकते.
- वाहन क्रमांक चुकीचा वाचला जाणे.
- CCTV कॅमेऱ्यातील फोटो स्पष्ट नसणे.
- दुसऱ्या वाहनाचा नंबर तुमच्या वाहनाशी जुळणे.
- सिस्टममध्ये डेटा अपडेट करताना तांत्रिक त्रुटी होणे.
- वाहन आधीच विकले असतानाही जुन्या मालकाच्या नावावर चालान येणे.
- वाहन चोरीला गेले असताना त्याचा गैरवापर होणे.
अशा कोणत्याही परिस्थितीत प्रथम संपूर्ण माहिती तपासणे आवश्यक आहे.
आधी चालानची माहिती तपासा
मित्रांनो, तक्रार करण्यापूर्वी चालान खरोखर तुमच्या वाहनाशी संबंधित आहे का हे तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
यासाठी केंद्र सरकारच्या अधिकृत ई-चालान पोर्टलवर जाऊन Check Challan Status पर्याय निवडा. तेथे वाहन क्रमांक, चालान क्रमांक किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स क्रमांक टाकून सर्व माहिती पाहता येते.
महाराष्ट्रातील वाहनधारकांसाठी राज्याचे स्वतंत्र ई-चालान पोर्टलही उपलब्ध आहे. तेथूनही चालानची स्थिती, फोटो आणि उल्लंघनाची माहिती सहज तपासता येते.
जर फोटो, तारीख, वेळ किंवा वाहनाची माहिती चुकीची दिसत असेल तर पुढील प्रक्रिया सुरू करा.
चुकीचे E-Challan Online रद्द करण्याची प्रक्रिया
जर चालान चुकीचे असल्याची खात्री झाली असेल तर घरबसल्या ऑनलाइन तक्रार नोंदवता येते.
त्यासाठी पुढील स्टेप्स फॉलो करा.
- अधिकृत ई-चालान पोर्टलवर लॉगिन करा.
- Grievance किंवा Complaint पर्याय निवडा.
- संबंधित चालान क्रमांक निवडा.
- तक्रारीचे योग्य कारण निवडा.
- आवश्यक माहिती भरून पुरावे अपलोड करा.
- सर्व माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा.
अर्ज यशस्वीपणे सबमिट झाल्यानंतर तुम्हाला एक Grievance Number किंवा Ticket Number मिळतो. हा क्रमांक सुरक्षित ठेवणे आवश्यक आहे, कारण पुढील सर्व माहिती याच क्रमांकाच्या आधारे मिळते.
तक्रारीसोबत कोणते पुरावे जोडावेत?
फक्त तक्रार करून चालत नाही. तुमच्याकडे योग्य पुरावे असणे आवश्यक आहे.
यामध्ये पुढील कागदपत्रांचा उपयोग होऊ शकतो.
- वाहनाच्या आरसीची प्रत
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- वाहनाचा स्पष्ट फोटो
- चुकीचे असल्याचे सिद्ध करणारे CCTV किंवा Dashcam फुटेज
- वाहन विकल्यास विक्रीची कागदपत्रे
- वाहन चोरीची FIR (लागू असल्यास)
जितके ठोस पुरावे असतील तितकी तक्रार मंजूर होण्याची शक्यता वाढते.
तक्रारीची स्थिती कशी तपासायची?
तक्रार केल्यानंतर लगेच निर्णय मिळत नाही. संबंधित विभाग तुमची माहिती आणि पुरावे तपासतो. या प्रक्रियेला काही दिवस किंवा काही आठवडे लागू शकतात.
तक्रारीची स्थिती पाहण्यासाठी पोर्टलवरील Ticket Status पर्याय निवडा. त्यानंतर Grievance Number आणि Captcha भरून अर्जाची सद्यस्थिती तपासता येते.
जर तक्रार योग्य आढळली तर चालान रद्द केले जाते किंवा आवश्यक ती दुरुस्ती केली जाते. तक्रार फेटाळल्यास त्याचे कारणही पोर्टलवर दाखवले जाते.
तक्रार नाकारली गेल्यास काय करता येईल?
मित्रांनो, जर ऑनलाइन तक्रारीचे समाधानकारक उत्तर मिळाले नाही तर घाबरण्याची गरज नाही.
अशा वेळी संबंधित प्रकरण Virtual Court मध्ये घेऊन जाता येते. चालान क्रमांकाच्या आधारे आपली बाजू मांडता येते. आवश्यक कागदपत्रे आणि पुरावे सादर करून मॅजिस्ट्रेटसमोर हरकत नोंदवता येते.
प्रकरणाचा अभ्यास करून न्यायालय चालान रद्द करू शकते, दंडाची रक्कम कमी करू शकते किंवा मूळ निर्णय कायम ठेवू शकते.
चुकीचे चालान आल्यास या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा
ई-चालानचा मेसेज आला म्हणजे लगेच पैसे भरण्याची घाई करू नका. एकदा दंड भरल्यानंतर नंतर आक्षेप घेणे अनेकदा कठीण होते.
तक्रार शक्यतो 10 ते 15 दिवसांच्या आत दाखल करा. उशीर झाल्यास पुरावे मिळवणे कठीण होऊ शकते.
तसेच चालान पूर्णपणे दुर्लक्षित करू नका. तक्रारही नाही आणि दंडही भरला नाही तर भविष्यात Driving Licence Renewal, RC Transfer किंवा इतर वाहनसंबंधित सरकारी कामांमध्ये अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
मित्रांनो, त्यामुळे प्रत्येक ई-चालान काळजीपूर्वक तपासा, माहिती योग्य असल्याची खात्री करा आणि चूक असल्यास अधिकृत Online प्रक्रियेचा वापर करून योग्य वेळी हरकत नोंदवा. त्यामुळे विनाकारण दंड भरण्यापासून बचाव होऊ शकतो आणि आपल्या हक्काचे संरक्षणही करता येते.
