आजच्या काळात स्वतःची बाईक किंवा कार असावी, असे जवळपास प्रत्येकाचे स्वप्न असते. मात्र नवीन वाहनांच्या वाढलेल्या किमती, On-Road Price, विमा, नोंदणी शुल्क आणि इतर खर्चामुळे अनेकांचे बजेट कोलमडते. अशा परिस्थितीत मित्रांनो, कमी खर्चात चांगल्या स्थितीतील सेकंड हँड वाहन खरेदी करण्यासाठी Bank E-Auction Vehicle हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो.
सरकारी विभाग किंवा बँकांनी कर्ज न भरल्यामुळे जप्त केलेली वाहने वेळोवेळी ऑनलाइन ई-लिलावाद्वारे विक्रीसाठी उपलब्ध केली जातात. योग्य माहिती, संयम आणि थोडी काळजी घेतली तर काही दुचाकी ₹15 ते ₹20 हजारांच्या आसपास, तर कार सुमारे ₹1 ते ₹1.5 लाखांच्या किमतीत मिळण्याची शक्यता असते.
Bank E-Auction Vehicle म्हणजे काय?
जेव्हा एखादा कर्जदार वाहन कर्जाचे हप्ते भरू शकत नाही, तेव्हा संबंधित बँक ते वाहन जप्त करते. तसेच पोलीस, कस्टम्स, एक्साईज किंवा इतर सरकारी विभागांकडून जप्त करण्यात आलेली वाहनेही नंतर ई-लिलावाद्वारे विकली जातात.
पूर्वी अशा लिलावासाठी प्रत्यक्ष उपस्थित राहावे लागत होते. आता मात्र संपूर्ण प्रक्रिया Online Auction पद्धतीने पार पडते. त्यामुळे घरबसल्या अधिकृत पोर्टलवर नोंदणी करून लिलावात सहभागी होता येते.
ई-लिलावात कोणकोणती वाहने उपलब्ध असतात?
अनेकांना वाटते की ई-लिलावात फक्त कार आणि बाईक मिळतात. प्रत्यक्षात विविध प्रकारची वाहने येथे उपलब्ध असतात.
- कार
- मोटारसायकल
- स्कूटर
- ऑटोरिक्षा
- ट्रॅक्टर
- पिकअप वाहन
- व्यावसायिक वाहने
प्रत्येक लिलावात उपलब्ध वाहनांची संख्या आणि प्रकार संबंधित विभागानुसार बदलू शकतात.
वाहनांचा लिलाव कोणत्या पोर्टलवर होतो?
मित्रांनो, वाहन खरेदी करताना नेहमी अधिकृत आणि विश्वासार्ह वेबसाइटच वापरणे आवश्यक आहे.
MSTC Limited Portal हे भारत सरकारच्या मालकीचे अधिकृत ई-लिलाव पोर्टल आहे. येथे पोलीस, कस्टम्स, एक्साईज आणि इतर सरकारी विभागांकडील जप्त वाहनांचे नियमित लिलाव होतात. काही वेळा जुन्या दुचाकींची सुरुवातीची बोली अवघ्या ₹5,000 पासून सुरू झाल्याची उदाहरणेही पाहायला मिळतात.
SBI e-Auction Portal वर स्टेट बँक ऑफ इंडिया कर्ज न भरलेल्या ग्राहकांकडून जप्त केलेल्या वाहनांचा लिलाव प्रसिद्ध करते. याशिवाय इतर अनेक सरकारी आणि खासगी बँकाही त्यांच्या अधिकृत वेबसाइटवर वाहन लिलावाची माहिती जाहीर करतात.
BAANKNET Portal वर मुख्यतः बँकांनी जप्त केलेल्या मालमत्ता विक्रीसाठी असतात. काही वेळा वाहनांचे लिलावही येथे उपलब्ध असतात.
ई-लिलावात सहभागी होण्याची प्रक्रिया
सरकारी ई-लिलावात सहभागी होण्यासाठी खालील प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते.
1. ऑनलाइन नोंदणी
संबंधित पोर्टलवर खाते तयार करा. यासाठी सामान्यतः खालील कागदपत्रे लागतात.
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- बँक खात्याची माहिती
- ओळखपत्र
- काही प्रकरणांमध्ये Digital Signature Certificate (DSC)
2. वाहनाची माहिती तपासा
लिलाव सुरू होण्यापूर्वी वाहनाचे मॉडेल, उत्पादन वर्ष, Base Price, स्थान आणि इतर तपशील दिलेले असतात. शक्य असल्यास वाहन प्रत्यक्ष पाहून त्याची स्थिती तपासा.
3. EMD जमा करा
बोली लावण्यासाठी Earnest Money Deposit (EMD) भरावी लागते. तुमची बोली यशस्वी झाली नाही तर नियमांनुसार ही रक्कम परत मिळते.
4. ऑनलाइन बोली लावा
निश्चित वेळेत पोर्टलवर लॉगिन करून आपल्या बजेटनुसार बोली लावा. काही पोर्टलवर शेवटच्या क्षणी नवीन बोली आल्यास लिलावाची वेळ वाढवली जाते. त्यामुळे शेवटपर्यंत लक्ष ठेवणे आवश्यक असते.
5. उर्वरित रक्कम भरा
लिलाव जिंकल्यानंतर ठरावीक कालावधीत उर्वरित रक्कम भरावी लागते. त्यानंतर वाहनाची कागदपत्रे आणि ताबा मिळतो.
वाहन खरेदीपूर्वी या गोष्टींची काळजी घ्या
मित्रांनो, कमी किंमत पाहून लगेच निर्णय घेणे योग्य नाही. काही महत्त्वाच्या गोष्टी तपासणे आवश्यक आहे.
सर्वप्रथम वाहनाची प्रत्यक्ष तपासणी करा. अनुभवी मेकॅनिकसोबत जाऊन इंजिन, ब्रेक, सस्पेन्शन, टायर, बॅटरी आणि इलेक्ट्रिकल पार्ट्स तपासून घ्या.
बहुतेक लिलावातील वाहने “As Is Where Is” या अटीवर विकली जातात. म्हणजे वाहन ज्या स्थितीत आहे त्याच स्थितीत ते स्वीकारावे लागते. नंतर तक्रार करण्याची संधी सहसा मिळत नाही.
कागदपत्रांची पडताळणी का महत्त्वाची?
वाहन खरेदी करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे नक्की तपासा.
- RC Book
- Insurance
- PUC प्रमाणपत्र
- NOC (लागू असल्यास)
- प्रलंबित Challan
- वाहनावर कोणताही न्यायालयीन वाद आहे का याची माहिती
कागदपत्रे व्यवस्थित असल्यास पुढील RC Transfer प्रक्रिया सुलभ होते.
अतिरिक्त खर्चाचा अंदाज ठेवा
लिलावातील बोली ही अंतिम किंमत नसते. त्यानंतर काही अतिरिक्त खर्चही करावे लागू शकतात.
- RC Transfer शुल्क
- वाहन सर्व्हिसिंग
- नवीन विमा
- दुरुस्ती खर्च
- GST किंवा इतर लागू शुल्क
त्यामुळे बोली लावण्यापूर्वी एकूण बजेट निश्चित करणे अधिक फायदेशीर ठरते.
लिलावातून घेतलेल्या वाहनाचा विमा आवश्यक आहे का?
होय. लिलावातून वाहन मिळाल्यानंतर नवीन मालकाच्या नावाने विमा घेणे आवश्यक असते. जुन्या मालकाचा विमा आपोआप हस्तांतरित होत नाही. त्यामुळे वाहन रस्त्यावर वापरण्यापूर्वी वैध विमा असणे अत्यंत गरजेचे आहे.
जर उर्वरित रक्कम भरण्यासाठी निधी कमी पडत असेल, तर अनेक बँका आणि NBFC संस्थांकडून Used Car Loan किंवा सेकंड हँड वाहन कर्जाची सुविधाही उपलब्ध असते.
सरकारी ई-लिलावातून वाहन खरेदी करण्याचे फायदे
सरकारी ई-लिलावातून वाहन खरेदी करण्याचे अनेक फायदे आहेत.
- बाजारभावापेक्षा कमी किमतीत वाहन मिळण्याची संधी
- संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन असल्यामुळे पारदर्शकता
- सरकारी किंवा बँकेच्या अधिकृत पोर्टलमुळे अधिक विश्वासार्हता
- विविध प्रकारची वाहने एकाच ठिकाणी पाहण्याची सुविधा
- आपल्या बजेटनुसार बोली लावण्याचा पर्याय
- चांगल्या स्थितीतील वाहन कमी खर्चात मिळण्याची शक्यता
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सरकारी वाहन लिलावासाठी सर्वात विश्वासार्ह पोर्टल कोणते?
MSTC Limited हे भारत सरकारचे अधिकृत आणि सर्वाधिक वापरले जाणारे ई-लिलाव पोर्टल मानले जाते.
बोली जिंकली नाही तर EMD परत मिळते का?
होय. नियमांनुसार तुमची बोली यशस्वी झाली नाही तर जमा केलेली EMD परत केली जाते.
सरकारी ई-लिलावातून वाहन खरेदी करणे सुरक्षित आहे का?
होय. अधिकृत सरकारी किंवा बँकेच्या पोर्टलवरून वाहन खरेदी करणे सुरक्षित मानले जाते. मात्र वाहनाची प्रत्यक्ष तपासणी, कागदपत्रांची पडताळणी आणि संभाव्य दुरुस्ती खर्चाचा अंदाज घेऊनच अंतिम निर्णय घ्यावा.
